Thai Ridgeback

Thai ridgebacka uratowały złe drogi. To nie anegdota, tylko wersja oficjalna: w opisie rasy Międzynarodowa Federacja Kynologiczna podaje, że zachował pierwotny typ, ponieważ we wschodniej Tajlandii transport był zbyt marny, żeby inne psy miały jak tam dotrzeć. W Polsce o złych drogach mówi się dużo i wyłącznie źle. W Tajlandii zawdzięcza się im psa.

Najstarsze tajskie zapiski o nim mają około trzystu sześćdziesięciu lat. Przez cały ten czas robił to samo w tych samych kilku prowincjach: stróżował, odprowadzał wozy i sam troszczył się o własny obiad. Tajowie nazywają go psem z siodłem na grzbiecie i długo mieli go wyłącznie dla siebie. Do Ameryki pierwsze psy trafiły dopiero w 1994 roku.

Trzysta sześćdziesiąt lat nie ruszył się z prowincji, a kiedy wreszcie wyjechał, to od razu na drugi koniec świata. Dziś leży na kanapie w Polsce, ponad osiem tysięcy kilometrów od domu, i zachowuje się dokładnie tak jak nasi na Wyspach: narzeka na pogodę, trzyma się swoich, a miejscowym przygląda się z uprzejmą rezerwą.

Zacznijmy od pogody, bo on zaczyna od niej każdy dzień między październikiem a kwietniem. Ma krótką sierść bez podszerstka, skrojoną na okolice, w których średnia temperatura roku wynosi około dwudziestu ośmiu stopni. Polska norma to niecałe dziewięć. Kiedy pada śnieg z deszczem, staje w drzwiach, patrzy na to, potem na Ciebie, i w tym spojrzeniu jest pytanie znane każdemu, kto wyjechał za chlebem: i po co mi to było. Kurtkę przyjmuje bez entuzjazmu, ale i bez dyskusji; przemyślał sprawę i woli wyglądać niepoważnie, niż marznąć. Spacer w taką pogodę załatwia jak sprawę w urzędzie: szybko, rzeczowo i bez zbędnych uprzejmości. O tym, że ruszył sezon grzewczy, dowiesz się od niego, nie od administracji.

Trzyma się swoich, czyli Was. Thai ridgeback wiąże się z jednym domem, często najmocniej z jedną osobą, i na tym zamyka listę. Gości nie obszczekuje i nie wita. Siada tak, żeby widzieć jednocześnie ich i Ciebie, i zachowuje się jak ktoś, kto nie zna jeszcze języka: uprzejmie, uważnie i niczego nie obiecując. Sąsiada z naprzeciwka poznaje trzeci rok i wciąż nie podjął decyzji. Dlatego szczenię trzeba oswajać z ludźmi i miejscami wcześnie i spokojnie, a dorosłego psa nie zmuszać do serdeczności. Nie jest płochliwy ani zły. Jest nietutejszy.

Jak każdy, kto przez pokolenia liczył tylko na siebie, jest zaradny ponad potrzebę. Federacja, charakteryzując go w dwóch zdaniach, skoczność zmieściła w pierwszym, a lojalność dopiero w drugim. Skacze z miejsca, wspina się i słynie z ucieczek, więc ogrodzenie oceniaj jego miarą, nie swoją. Potrzebuje co najmniej godziny porządnego ruchu dziennie i zajęcia dla głowy, a poza ogrodzonym terenem smyczy, bo wszystko, co małe i ucieka, uważa za sprawę osobistą. Chęć przypodobania się jest mu obca. Słucha wtedy, gdy widzi w poleceniu sens, i najlepiej układa się z kimś, kto miał już psa z własnym zdaniem.

Przyjechał, jak wielu przed nim, z tym, co miał na grzbiecie. U niego to dosłowne: wzdłuż kręgosłupa biegnie pas sierści rosnącej w przeciwną stronę niż reszta. Hodowcy rozróżniają osiem kształtów tej pręgi i nazwali je jak zawartość bardzo dziwnej walizki: igła, pióro, strzała, liść, kręgiel, lutnia, skrzypce i siodło. Ten sam zapis w DNA nosi rhodesian ridgeback z południa Afryki, a genetycy ustalili, że obaj odziedziczyli go po wspólnym przodku. Kto do kogo zawędrował, nie wiadomo. W tej rodzinie wyjeżdża się od dawna.

Jednej rzeczy w nowym kraju nie krytykuje: kuchni. Tu akurat przydałoby się więcej rezerwy, bo zimą sam skraca spacery do niezbędnego minimum, a miska zostaje ta sama. To pies z samych mięśni i taki ma zostać: żebra wyczuwalne pod dłonią, wyraźna talia. W rasie zdarza się dysplazja bioder, a każdy zbędny kilogram właśnie te biodra obciąża.

Nietutejszy ma prościej, niż się wydaje. Nie ma tu starych znajomych ani nikogo w odwodzie, więc wszystko, co ma do dania, zanosi pod jeden adres. Dlatego nie rozmienia się na drobne. Obcych nie potrzebuje, bo swoich już ma, i traktuje ich z powagą kogoś, kto przejechał dla nich pół świata.

Zobaczysz to któregoś wieczoru, w śniegu z deszczem, sto metrów przed domem. Smycz się napnie i to on pociągnie Ciebie. Owszem, trochę dlatego, że pada. Ale psa, którego ocaliły złe drogi, poznaje się po tym, że jedną zna na pamięć.

Na tych stu metrach jest już tutejszy.